الشيخ محمد الصادقي الطهراني

12

علم قضاوت در اسلام (از ديدگاه كتاب و سنت) (فارسى)

گرفتن نااهل ، بر خلافِ شرع است ، چه نااهلىِ علمى باشد و يا عملى و يا هرگونه نااهلىِ ديگر ، در حالىكه اگر كسى اهليتِ قضاوت بر مبناى شرع را داشته باشد اگر خطا هم كند اهل نجات است ، ولى نااهل اگر هم به‌طور صحيح قضاوت كند نجاتى ندارد ، زيرا به‌ناحق بر اين مسند حساس و پرمسؤوليت تكيه زده و احكامى را برخلافِ حق صادر مىكند خيلى بيشتر از احكام حق است ، بنابراين حكمِ حقّش نيز ، چون بر مبناى باطل است ، باطل خواهد بود ، و اين درست مانند فتواى نااهل و تفسير قرآن به‌رأى است كه اگر هم مصادف با حق باشد « كانَ مَصيرُهُ إلَى النّارِ » راهش در پايان راه آتش است ، كه اصولًا نااهل نبايستى تكيه بر مسندى زند كه شايسته‌ى او نيست . و نيز از حضرت امام صادق عليه السلام است كه : « الْحُكْمُ حُكْمانِ حُكْمُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ حُكْمُ أهْلِ الْجاهِليَّةِ فَمَنْ اخْطأ حُكْمَ اللَّهِ حَكَمَ بِحُكْمِ أهْلِ الْجاهِلِيَّةِ » « 1 » حكم دو گونه است : ( اعم از حاكميت و حَكَميت و فتوا و قضاوت ) حكم خداى عز و جل و حكم اهل جاهليت ، پس هركه از حكم خدا تجاوز كند به‌حكمِ جاهليت حكم خواهد كرد . و اين‌جا هم مقصود از حكم خدا حكمى است كه از ديدگاه شريعتِ الهى : كتاب و سنّت ، و با رعايتِ تمامى موازين عدالت و دقت انجام گردد ، كه اين حكم در هر صورت حكم خدايى است ، چه موافق واقع باشد چنان‌كه اكثراً هم با رعايت شرايطش چنان است ، و يا احياناً

--> ( 1 ) - وسايل‌الشيعه ، ج 8 ، ح 7